لوہڑی پنجاب دا اک قدیمی تے مشہور تہوار اے۔ ایہ سردی دا موسم مُک جان تے موسم بدل جان نال ہاڑی دیاں فصلاں دے پُنگرن دا ویلا اے۔ جدوں سورج دھرتی دے نیڑے ہو جاندا اے، دینہہ وڈے ہون لگ جاندے نے تے اک امید جاگ پیندی اے۔ کیوں جے کتیں (کتک) وچ سورج دھرتی توں دور ہو جاندا اے تے اوہدیاں کِرناں دھرتی اُتے اپڑدیاں بہتیاں گرم نہیں رہندیاں۔ پرانے دور وچ لوک ایس عمل نوں سورج دی تپش گھٹ جان نال جوڑدے سن۔ سورج دے چانن تے تپش نوں مڑ دھرتی ول پرتاؤن لئی لوہڑی دی اگّ بالی جاندی سی۔ لوہڑی دا اتہاس دُلّے بھٹی دی کہانی نال وی جڑیا ہویا اے۔ قصہ انج اے پئی دُلّے بھٹی نے اغواکاراں کولوں اک کُڑی نوں چھڈایا تے اوس کُڑی نوں اپنی دھرم دی دھی بنا لیا۔ جد دُلّے بھٹی نے اوس کڑی دا ویاہ کیتا تے اوہنے ویاہ وچ تحفے دے طور تے شکر پا دتی سی۔ اک دُوجی دند کتھا دے مطابق دُلّے بھٹی نے شہنشاہ اکبر دے دور وچ اوہدے حرم لئی اغوا کیتی گئی اک ہندو کُڑی نوں فوجیاں توں چھڈایا تے ایس بغاوت دے الزام وچ بعد وچ اوہنوں پھاہے لایا گیا سی۔ کہانی انج اے پئی بادشاہ اکبر دے اہکار اک سوہنی ہندو کُڑی نوں بادشاہ دے حرم وچ رلاؤن نوں چُک کے لے جا ریہے سن۔ دُلّے بھٹی نوں پتا لگ گیا تے اوہ کُڑی نوں مغل فوجیاں کولوں چھڈا کے لے گیا تے جنگل وچ جا کے اوہدا ویاہ اک ہندو مُنڈے نال کرا دتا۔ ایس ویاہ وچ کُڑی دے ماپے سن تے نہ کوئی پنڈٹ پروہت۔ دُلّے نے آپ ای اگ بالی، آپ ای پنڈت تے پیو بن کے کڑی دا کنیا دان کیتا۔ اوہنے کُڑی نوں اک سیر شکر تے تِلاں دا تحفہ دتا۔ اوہنوں ویاہ دے منتر نئیں سن اوندے ایس لئی پھیریاں دے دوران اوہنے جو بول کہے اوہ بعد وچ لوہڑی دا گیت بن گئے۔ او بول کجھ اِنج نے۔ سُندر مندرئیے تیرا کون وچارا؟ دُلّا بھٹی والا دُلے دھی ویاہی سیر شکر پائی کُڑی دا لال پٹاکا کُڑی دا سالو پاٹا ایہ کہانی تھوڑی جیہے بدلاؤ نال انج وی دسی جاندی اے پئی سندری تے مندری دو کُڑیاں سن جیہڑیاں اک غریب براہمن دیاں دھیاں سن جیہڑیاں منگیاں ہوئیاں سن پر غریبی دے کارن اوہناں دے ویاہ اجے نئیں سن ہوئے۔ اکبر نوں اوہناں کُڑیاں دے حسن دی خبر لگ گئی تے اوہنے کُڑیاں نوں اغوا کرن دا پربندھ کر لیا۔ کُڑیاں دے پیو نوں پتا لگ گیا تے اوہنے دُلّے بھٹی کولوں مدد منگی پئی کُڑیاں دے ویاہ کرا دئے۔ دُلّے نے ذمہ داری چُک لئی تے جنگل وچ جا کے رات دی خموشی تے تاریکی وچ اوہناں دوہاں دے ویادہ اوہناں دے منگیتراں نال کرا دتے۔ بہرحال اِنج دُّلا بھٹی پنجاب وچ آزادی دی علامت بنیا تے اوہدے ناں اُتے ایہ تہوار پوری دُنیا تے منایا جان لگ پیا۔ لوہڑی پنجاب دے اتحاد دی علامت اے۔ تقسیم توں پہلوں ایہ تہوار ہندو، مسلمان تے سکھ رَل مِل کے مناؤندے سن۔ کجھ ہور کہانیاں تے مطابق لوہڑی نوں سنت کبیر دی بیوی "لوئی” نال جوڑیا جاندا اے تے ایہہ کیہا جاندا اے پئی اوس دے نام توں لوہڑی دا نام پیا اے۔ کجھ لوک من دے نے پئی لوہڑی دا شبد لوء توں بنیا اے جیہدا مطلب اے روشنی تے اگّ دا سیک۔ ایہ وی کیہا جاندا اے پئی لوہڑی شبد تِل تے ریوڑیاں شبداں دے میل توں بنیا اے، جو پہلوں تلوہڑی تے فیر ویلے دے نال نال سوکھا ہو کے لوہڑی کہاؤن لگ پیا۔ اج لوہڑی اے۔

ہیپی لوہڑی

الیاس گوندل


2 thoughts on “لوہڑی پنجاب دا اک قدیم تے مشہور تہوار

  1. بہت شُکریہ صلال بھائی۔ ساڈے سبھیاچار دے ایہ بُھلے ہوئے سبق یاد رہنے چاہی دے نے۔ گل اگے ٹورن تے دور تیک پچاؤن لئی تہاڈا دھنواد۔

جواب دیں

آپ کا ای میل ایڈریس شائع نہیں کیا جائے گا۔ ضروری خانوں کو * سے نشان زد کیا گیا ہے